Mkazi wa Kijiji cha Ifunda,
Wilaya ya Iringa, mkoani Iringa Richard Ng’onda amesema vyoo bora katika kijiji
chao itakuwa ni ndoto za mchana kutokana na ukosefu wa huduma ya maji safi na
salama.
Amesema kuwa kutokana
uhaba mkubwa wa huduma ya maji safi na salama wananchi wengi katika kijiji chao
wanashindwa kutekeleza adhima ya serikali ya kila kaya kuwa na choo bora kwa
sababu wanatumia maji ya visima vya jadi na ndoo moja ya maji huuzwa shilingi
mia moja.
“Hatuwezi kujenga vyoo
bora kwa kila kaya katika Kijiji cha Ifunda kutokana na uhaba mkubwa wa huduma maji
safi na salama, tunalazimika kujenga vyoo kulinga na hali halisi ya maisha yetu.
Ndugu mwandishi kuwa na vyoo bora kunahitaji kuwa na maji yakotosha tuaomba
serikali angalau ituboreshee miundombinu ya maji kwa sababu bila maji
tutaendelea kuwa na mazingira duni,” amesema Ng’onda mkazi wa kijiji cha
Ifunda.
Kilele cha maadhimisho ya
siku ya choo duniani, siku ya unawaji mikono na wiki ya usafi Tanzania kimefikia
kikomo ambapo zaidi ya watu bilioni 4.5 tu ndio wanaomiliki na kutumia vyoo
bora huku watu bilioni 2.5 duniani kote hasa maeneo ya vijijini hawana vyoo
bora.
Mkuu wa Wilaya ya Iringa
Dkt. Leticia Warioba kwa niaba ya Mkuu wa Mkoa wa Iringa katika uzinduzi wa
maadhimisho ya wiki ya usafi kimkoa uliofanyika katika Kijiji cha Ifunda
amesema takwimu zinaonesha kuwa matumizi ya choo bora hupunguza magonjwa ya
kuhara kwa asilimia 32 na kunawa mikono kwa sabuni hupunguza magonjwa hayo kwa
asilimia 50.
Shirika la Afya Duniani
(WHO) limeinisha kuwa watu wengi duniani wanapata au kumiliki huduma za simu za
mikononi kuliko wanaopata huduma choo bora. Kati ya watu bilioni saba duniani
kote watu bilioni sita wanamiliki au wanapata huduma ya simu na watu bilioni
4.5 tu ndio wanamiliki au kupata hudumaya choo bora.
Amesema kuwa lengo kuu la
maadhimisho haya ni kuhamasisha jamii kuchukua hatua katika kukabiliana na
changamoto za kukosa huduma za choo bora na unawaji mikono kwa sabuni na
hatimaye kumaliza kabisa tatizo la kukosa huduma hizi muhimu na kuepuka
magonjwa yanayoweza kuambukizwa kupitia kukosa huduma za vyoo naunawaji mikono
usio wa kitaalam.
Amesema kuwa kunawa
mikono kwa sabuni ni mojwapo ya njia rahisi na yenye gharama nafuu kuzuia
maambukizi. Kauli mbiu ya maadhimisho haya mwaka huu inaendana na kauli mbiu ya
siku ya choo duniani, ambayo ni “Usawa katika afya njema na utu kupitia huduma
enedelevu za usafi wa mazingira.”
Tanzania imeandaa kauli
mbiu yake ambayo inaendana na kauli mbiu ya kimataifa, “Choo bora na Mikono
safi kwa afya bora utu na usawa”
Takwimu za utafiti wa
afya ya uzazi na mtoto za mwaka 2010 nchini Tanzania zinaonesha kwamba ni mtu
mmoja tu kati ya watano ambaye ananawa mikono kwa sabuni kabla ya kuandaa
chakula; na mtu mmoja kati ya watanzania wawili hapati huduma maji safi na
salama.
Aidha, kiwango cha
matumizi ya vyoo bora ni asilimia 22 kwa mijini na asilimia 9 kwa vijiji na kwa
mkoa wa iringa takwimu zinaonesha kuwa kaya zenye vyoo niasilimia 95.5 na idadi
hii imejumuisha vyoo vya aina zote.
Hata hivyo, takwimu za
awali za uhakiki wa usafi wa mazingira katika baadhi ya ya kata zinaonesha kuwa
ni asilimia 26 tu ya kaya ndio wenye vyoo bora, asilimia 65 ya kaya wana vyoo
visivyokidhi vigezo na asilimia 9 hawana vyoo kabisa.
Naye Ofisa wa Afya wa
Mkoa wa Iringa, Khadija Haroun ameseam katika kuhakikisha nchi yetu inafikia
lengo la Millenia na saba (7) ambalo ni kupunguza kwa nusu idadi ya watu amabo
hawana huduma ya vyoo bora ifikapo mwaka 2015, Tanzania ilianzisha rasmi kampeni ya kitaifa ya usafi wa
mazingira ambayo ilizinduliwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano Dkt. Jakaya
Kikwete tarehe 5 Juni, 2012.
Kampeni hii inalenga
kuongeza ujenzi wa vyoo bora katika kaya 1,520,000 na shule 812 ifikapo mwaka
2015. Mkoa wa Iringa ulianza kutekeleza kampeni hii mwaka 2012 ambapo
halmashauri mbili za wilaya ya iringa na Mufindi zilianza kutekeleza.
Ofisa wa afya mkoa
ameongeza kuwa katika mwaka 2013
Halmashauri ya Manispaa ya Iringa na Halmashauri ya wilaya ya Kilolo zilianza
utekelezaji na kufanya halmashauri zote za mkoa kuwa zinatekeleza kampeni hii.
Hadi kufikia Juni mwaka
2014 jumla ya kaya 7,651 ziliboresha vyoo vyake kupitia uhamasishaji shirikishi
wa jamii na jumla ya shule 15 zimeanza kujenga vyoo bora kwa kutumia vyanzo
mbalimbali vya mapato ikiwemo fedha maalum ya mfuko wa kampeni ya kitaifa ya
usafi wa mazingira.
Kimataifa Siku ya Kunawa
mikono huadhimishwa kila tarehe 15 Oktoba na Siku ya Choo duniani huadhimishwa
kila tarehe 19 Novemba. Tanzania kwa kuzingatia umuhimu wa uboreshaji wa huduma
hizi, ilamua kutenga wiki inayoanzia tarehe 13 hadi 19 novemba kuwa ni wiki ya
Usafi wa Mazingira yalioanza rasmi mwaka2013.
Katika maadhimisho haya Tanzania
huadhimisha kwa pamoja siku ya choo duniani, siku ya kunawa mikono ulimwenguni
na wiki ya usafi Tanzania.
Katika hotuba ya Katibu
tawala wa mkoa wa Iringa, iliyosomwa na Mganga Mkuu wa Mkoa wa Iringa, Dkt
Robert Salim, ya kufunga maadhimisho hayo Kimkoa iliyofanyika Kijiji cha
Ifunda, Halmashauri ya Wilaya ya Iringa mwaka 2013, Umoja wa Mataifa ulipitisha
tarehe 19 Novemba ya kila mwaka kuwa ni siku rasmi ya maadhimisho ya Siku y Choo
Duniani, ambapo mwaka huo huo Tanzania ilipitisha rasmi tarehe 13-19 Novemba
kuwa ni wiki ya usafi Tanzania pamoja na siku ya kunawa mikono Duniani sambamba
na siku ya choo Dunia.
Takwimu zinaonyesha kuwa
matumizi ya choo bora hupunguza magonjwa ya kuhara kwa asilimia 32 na kunawa
nikono kwa sabuni hupunguza magonjwa hayo kwa asilimia 50, ambapo Takwimu za
mwaka 2013 zinaonyesha kuwa watoto 1000 wanakufa kwa kila siku moja duniani
kote kutokana na magonjwa ya kuhara.
Aidha baadhi ya taasisi
zilipatiwa zawadi mbalimbali kutokana na uboreshaji wa huduma za maji, afya na
mazingira ikiwa ni pamoja na shule ya msingi Nyololo, ambapo Manispaa ya Iringa
ilipata zawadi ya kuweza kudhibiti uchafuzi wa mazingira katika maeneo ya
mkusanyiko, huku Kitongoji cha Mpwapwa kilichopo kijiji cha Kihanga kilipata
zawadi ya kuwa kitongoji kisichotupa kinyesi ovyo.
Comments